Bezpieczne procedury udzielania pierwszej pomocy

Ocena sytuacji — schemat DRS

Schemat DRS (Danger — Response — Send for help) to pierwszy etap reagowania przy każdym zdarzeniu:

1. D — Niebezpieczeństwo (Danger)

   Oceń, czy miejsce zdarzenia jest bezpieczne dla Ciebie i dla poszkodowanego. Zagrożenia to m.in. ruch drogowy, prąd elektryczny, pożar, ryzyko zawalenia, substancje chemiczne. Nie wchodź w strefę zagrożenia bez odpowiedniego wyposażenia.

2. R — Reakcja (Response)

   Sprawdź przytomność poszkodowanego: klepnij w ramiona, głośno zapytaj. Oceń, czy oddycha. Zbierz te informacje w ciągu kilku sekund.

3. S — Wezwij pomoc (Send for help)

   Zadzwoń lub wyślij inną osobę po pomoc pod numer 112. Jeśli jesteś sam — wezwij pomoc przed przystąpieniem do dalszych działań, chyba że chodzi o dziecko tonące lub niemowlę — wtedy zacznij od udzielenia pomocy.

Łańcuch przeżycia

Łańcuch przeżycia to sekwencja działań, od których zależy skuteczność pomocy przy nagłym zatrzymaniu krążenia. Każde ogniwo jest równie ważne — osłabienie któregokolwiek zmniejsza szanse przeżycia.

Pozycja boczna ustalona (PBU)

Pozycja boczna ustalona stosowana jest wobec osoby nieprzytomnej, która samodzielnie oddycha. Zapobiega zachłyśnięciu się wymiocinami lub krwią oraz utrzymuje drożność dróg oddechowych.

1. Klęknij obok poszkodowanego

   Poszkodowany leży na plecach. Sprawdź i usuń przedmioty z kieszeni. Upewnij się, że drogi oddechowe są drożne.

2. Ułóż bliższe ramię pod kątem prostym

   Ramię bliższe Tobie odsuń od ciała i zegnij w łokciu pod kątem prostym, dłonią skierowaną ku górze.

3. Przesuń dalsze ramię na klatkę

   Dalsze ramię przesuń w poprzek klatki piersiowej, a grzbiet dłoni przyłóż do policzka poszkodowanego.

4. Ugnij kolano dalszej nogi

   Chwyć za kolano dalszej nogi i ugnij je, zachowując stopę na podłożu.

5. Obrót na bok

   Ciągnąc za kolano ugiętej nogi, obróć poszkodowanego na bok w swoją stronę. Ułóż ugiętą nogę tak, aby stabilizowała pozycję.

6. Odchyl głowę i sprawdź drogi oddechowe

   Odchyl głowę ku tyłowi i sprawdź, czy poszkodowany nadal prawidłowo oddycha. Co kilka minut powtarzaj tę kontrolę.

Ochrona ratownika

Ratownik, który sam dozna urazu, przestaje być skuteczny. Zasady bezpieczeństwa własnego:

Ryzyko zakażenia biologicznego

• Przed kontaktem z krwią lub wydzielinami zakładaj rękawiczki jednorazowe nitrylowe
• Do oddechów ratowniczych używaj chusty ratowniczej lub maseczki twarz-usta z zaworem jednokierunkowym
• Po udzieleniu pomocy umyj ręce lub zastosuj płyn odkażający
• W razie kontaktu z krwią poszkodowanego skontaktuj się z lekarzem w celu ewentualnej profilaktyki

Ryzyko środowiskowe

• Na drodze: ustaw trójkąt ostrzegawczy, włącz światła awaryjne pojazdu, noś kamizelkę odblaskową
• Przy pożarze lub substancjach chemicznych: nie wchodź w strefę skażenia bez specjalistycznego sprzętu — wezwij straż pożarną (998)
• Przy podtapianiu: używaj lin, linek rzutnych, pływaków — wejście do wody bez sprzętu ratunkowego naraża ratownika

Ryzyko psychologiczne

Udzielanie pierwszej pomocy, szczególnie RKO, jest stresującym przeżyciem. Po incydencie warto porozmawiać z bliską osobą lub skonsultować się ze specjalistą, jeśli odczuwasz silne reakcje emocjonalne.

Aspekty prawne w Polsce

Obowiązek udzielenia pomocy

Art. 162 Kodeksu karnego stanowi, że osoba, która znajdując się w obliczu osoby w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub ciężkiego rozstroju zdrowia, nie udziela pomocy mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Ochrona ratownika

Ratownik działający w dobrej wierze i zgodnie z aktualną wiedzą jest chroniony przez polskie prawo. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym zawiera przepisy regulujące zasady odpowiedzialności za działania ratownicze.